OCPP en laadpasaanbieders: hoe je laadpaal met de buitenwereld praat

Een slimme laadpaal is pas zo slim als het systeem waarmee hij praat. Dat gesprek loopt bijna altijd via OCPP, en daar hangen belangrijke keuzes aan: kun je later van app wisselen, kan je werkgever je laadsessies uitlezen, en blijft de paal bruikbaar als de fabrikant stopt met zijn dienst?

Wat is OCPP?

Het Open Charge Point Protocol is een open communicatiestandaard tussen een laadpaal en een beheersysteem (de backend). De Open Charge Alliance, een internationale organisatie met meer dan 400 leden, beheert de standaard en heeft als doel dat laadinfrastructuur van verschillende fabrikanten en softwareleveranciers probleemloos samenwerkt ¹.

Zonder OCPP ben je afhankelijk van de app en cloud van de fabrikant. Met OCPP kun je de paal aan een andere backend hangen: die van je werkgever, je energieleverancier of een eigen energiemanagementsysteem.

De versies

OCPP 2.0.1 is in 2024 ook als internationale norm IEC 63584 vastgesteld ².

Wat zien we in onze data?

Van de 67 laadpalen in onze database weten we bij 51 welke OCPP-versie ze ondersteunen. Daarvan ondersteunen er 11 (22%) OCPP 2.0.1; de rest spreekt 1.6 of 1.6J. Acht modellen staan als OCA-gecertificeerd in onze data; de Open Charge Alliance houdt daarvoor een eigen certificeringsprogramma en een lijst van gecertificeerde producten bij ¹. Een fabrikant kan ook zonder certificaat OCPP ondersteunen; certificering betekent dat een testlab de implementatie heeft gecontroleerd.

Advies: voor thuis is OCPP 1.6J nu ruim voldoende. Kies 2.0.1 als je de paal lang wilt gebruiken, als je werkgever erom vraagt, of als je belangstelling hebt voor Plug & Charge en later bidirectioneel laden.

Wie is wie: fabrikant, backend en laadpasaanbieder

• Fabrikant: maakt de paal en levert vaak een eigen app, soms met eigen cloud.
• Laadpuntbeheerder (CPO): beheert laadpalen via een backend: storingen, updates, sessies, tarieven.
• Laadpasaanbieder (eMSP): geeft laadpassen en apps uit waarmee je bij laadpalen kunt laden, en rekent met jou af. Via roaming werkt één pas bij laadpalen van veel beheerders.

Thuis heb je vaak maar één van deze rollen nodig: de app van de fabrikant. Wordt de paal zakelijk gebruikt, dan komen er een backend en vaak een laadpas bij.

Thuis laden met een laadpas

Een laadpas (RFID) heeft thuis twee functies:

1. Toegang: alleen wie een geregistreerde pas heeft, kan laden. Handig bij een paal aan de straatkant. 55 van de 67 laadpalen in onze database hebben een RFID-lezer.
2. Toerekening: de sessie wordt gekoppeld aan de pas, zodat duidelijk is welke kWh bij welke auto hoort.

Voor de auto van de zaak is dat laatste belangrijk. In het standpunt van de Belastingdienst over het vergoeden van laadkosten registreert de laadpaal elke kWh automatisch en geeft de partij die het laden administreert dat door ³. In de praktijk betekent dat: de paal wordt via OCPP gekoppeld aan de backend van de leasemaatschappij of een laadpasaanbieder, en jij laadt met de pas die bij de auto hoort. Meer daarover in onze gids over de MID-meter en zakelijk laden.

Onderweg: laadpas of direct betalen?

Voor openbare laadpalen geldt in de hele EU de AFIR-verordening. Die eist onder meer dat je bij nieuwe, openbaar toegankelijke laadpunten ook zonder abonnement (ad hoc) kunt betalen, en dat de prijs vooraf duidelijk is ⁴. Een laadpas blijft handig voor overzicht en zakelijke declaraties, maar is niet meer de enige manier om te laden.

Plug & Charge (ISO 15118)

Met ISO 15118 identificeert de auto zichzelf via de laadkabel en start de sessie zonder pas of app. Het vraagt ondersteuning van de auto, de laadpaal en de backend. In onze database vermelden 5 laadpalen ISO 15118; zie de selectie laadpalen met ISO 15118. Voor bidirectioneel laden (je auto als thuisbatterij) is ISO 15118-20 in combinatie met OCPP 2.1 de route die de standaarden uitstippelen ².

Checklist: vragen aan de verkoper

• Welke OCPP-versie, en is die open voor elke backend of alleen voor partners van de fabrikant?
• Werkt de paal ook zonder cloud (lokaal laden, load balancing) als de internetverbinding wegvalt?
• Kun je de paal koppelen aan de backend van je werkgever of leasemaatschappij?
• Hoe komt de paal online: wifi, netwerkkabel of 4G? In onze data hebben 40 palen 4G (selectie).
• Zijn er abonnementskosten voor de app of de backend-koppeling?

En de ERE’s?

Laad je thuis via een MID-gemeten laadpaal, dan kun je de geladen stroom laten inboeken voor ERE’s. De inboekdienstverlener haalt de meterstanden meestal automatisch op, via de backend of de cloud van de fabrikant. Hoe dat werkt en wat het oplevert, staat in onze ERE-gids.

Alle laadpalen met hun OCPP-versie vergelijk je op de laadpalenpagina.