Brandveiligheid en keurmerken van zonnepanelen

Zonnepanelen zijn een elektrische installatie op je dak die bij daglicht altijd spanning levert. Branden zijn zeldzaam, maar als ze voorkomen, ligt de oorzaak meestal bij de installatie, niet bij het paneel zelf. In deze gids lees je waar de risico’s zitten en wat je aan je installateur vraagt.

Waar ontstaan problemen?

Brandweer Nederland noemt in haar handreiking voor veilige PV-systemen fouten in de verbindingen tussen connectoren als een belangrijke brandoorzaak: verschillende typen stekkers die op elkaar worden gezet, stekkers die niet goed vastzitten of vocht dat binnendringt ¹.

Brits onderzoek in opdracht van de overheid, door het BRE National Solar Centre komt tot een vergelijkbaar beeld. Van de 80 onderzochte incidenten met PV-systemen waren DC-scheiders (isolatoren) het vaakst betrokken, gevolgd door DC-connectoren en omvormers; panelen zelf maar zelden. Ongeveer 36 % van de incidenten die door het PV-systeem werden veroorzaakt, kwam door slecht installatiewerk, 10 % door ontwerpfouten en 5 % door defecte producten ².

Wat adviseert de brandweer?

Uit de handreiking van Brandweer Nederland ¹:

• Eén type connector per systeem; koppelen van verschillende merken (cross-mating) is niet toegestaan. Gebruik bij voorkeur fabrieksgemonteerde connectoren.
• Kabels netjes geleid, plus- en minkabel dicht bij elkaar, zonder grote lussen.
• Geen PV-kabels door brandwerende scheidingen in het dak.
• Bij indaksystemen (panelen als dakbedekking): een ondergrond die voldoet aan de brandklasse die de fabrikant voorschrijft, voldoende ventilatie en onbrandbare isolatie.

De handreiking verwijst naar NEN 1010 (elektrische installaties), NEN 7250 (bouwkundige integratie van zonne-energiesystemen), NEN 6063 (brandgevaarlijkheid van daken) en de keuringssystematiek Scios Scope 12 voor PV-installaties ¹.

Keurmerken op het paneel: IEC 61215 en IEC 61730

Twee internationale normen zijn de basis voor elk degelijk paneel:

Twee kanttekeningen:

• Een IEC 61215-certificaat is geen voorspelling van de levensduur; de IEC zegt dat letterlijk ³.
• Vraag naar het certificaat zelf, met de naam van de testinstelling en het precieze paneeltype, niet alleen naar een logo in de brochure.

Onze paneeldata komen uit de Californische CEC-lijst. Die lijst vermeldt geen IEC-certificaten, dus die tonen we niet per paneel.

Dakconstructie en montage

Panelen, montagesysteem en (op een plat dak) ballast voegen samen flink wat gewicht en windbelasting toe. Laat daarom vóór de installatie beoordelen:

1. Draagkracht van de dakconstructie, zeker bij oudere of lichte daken.
2. Windbelasting: bevestiging en ballast afgestemd op de plek (hoogte, randzone, kustgebied).
3. Dakbedekking: haken mogen de pannen niet beschadigen; doorvoeren op een plat dak moeten waterdicht zijn.
4. Indak of opdak: bij indak is het paneelsysteem je dakbedekking, en gelden dus strengere eisen aan brand en waterdichtheid.

Onderhoud en controle

Een PV-installatie vraagt weinig onderhoud, maar is niet onderhoudsvrij:

• Kijk af en toe vanaf de grond of uit een dakraam: verschoven panelen, loshangende kabels, gebroken glas, verkleurde aansluitdozen.
• Volg de opbrengst in de app van je omvormer. Zakt één string plotseling flink in, dan kan een connector of kabel beschadigd zijn.
• Laat schade door dieren (bijvoorbeeld knaagschade aan kabels onder de panelen) vakkundig herstellen, nooit met isolatietape.
• Een periodieke inspectie door een erkend installateur, eventueel met een warmtebeeldcamera, spoort verborgen gebreken op.

Meld je zonnepanelen bij je opstalverzekeraar en vraag of ze onder de dekking vallen.

Thuisbatterij: denk aan de plek

Voor een thuisbatterij gelden eigen eisen aan plaatsing, ventilatie en brandveiligheid, die de fabrikant in de installatiehandleiding voorschrijft. Bepaal de plek samen met de installateur. Vergelijk thuisbatterijen.

Checklist voor je installateur

• Welke connectoren gebruik je, en zijn ze van hetzelfde merk en type als die aan de panelen?
• Hoe wordt de dakconstructie gecontroleerd, en krijg ik dat op papier?
• Voldoet de installatie aan NEN 1010, en wordt ze opgeleverd met een meetrapport?
• Zijn de panelen gecertificeerd volgens IEC 61215 en IEC 61730? Stuur de certificaten mee.
• Waar komt de omvormer (goed geventileerd, bereikbaar), en hoe schakel je de installatie veilig uit?
• Is er een installatiegarantie op lekkage en montage?

Laat een installatie na een storm, dakwerk of vreemde geur of geluiden controleren. Vergelijk panelen en omvormers op meetbare waarden in onze zonnepanelen-database en bij de omvormers.