Bruikbare vs. nominale capaciteit: wat een thuisbatterij echt levert

Op de doos van een thuisbatterij staat bijna altijd één getal: 5, 10 of 15 kWh. Maar dat getal zegt niet hetzelfde bij elke fabrikant. De ene noemt de nominale capaciteit (alles wat de cellen kunnen bevatten), de andere de bruikbare capaciteit (wat je in de praktijk kunt gebruiken). Daarnaast bepalen het rendement en het vermogen hoeveel je er echt aan hebt. Deze gids legt uit hoe je die cijfers eerlijk vergelijkt – met cijfers uit onze eigen database van 39 thuisbatterijen.

Nominaal, bruikbaar en ontlaaddiepte

Een lithiumbatterij gaat langer mee als hij nooit helemaal leeg of helemaal vol raakt. Daarom houdt het batterijbeheersysteem (BMS) een buffer aan de onder- en bovenkant vrij. Wat overblijft is de bruikbare capaciteit. Het percentage dat je mag gebruiken heet de ontlaaddiepte of depth of discharge (DoD).

In onze database zien we dat fabrikanten dit verschillend aanpakken:

• Van de 39 thuisbatterijen geven er 27 alleen de bruikbare capaciteit op, 8 alleen de nominale en 4 allebei.
• Bij die vier modellen met beide waarden is de bruikbare capaciteit 94,5 tot 97% van de nominale.
• Twaalf modellen noemen een ontlaaddiepte: negen keer 100%, twee keer 90% en één keer 88%.

Een DoD van 100% betekent meestal niet dat de cellen tot 0% leeglopen, maar dat de fabrikant de buffer al heeft afgetrokken van het getal dat hij ‘capaciteit’ noemt. Vergelijk dus altijd bruikbaar met bruikbaar. Op onze productpagina’s staat bij elke waarde of het om nominale of bruikbare capaciteit gaat, met de bron erbij.

Rendement: wat je terugkrijgt

Stroom opslaan kost energie. Je raakt op drie plekken iets kwijt:

1. Omzetten van zonne- of netstroom naar de spanning van de batterij (en terug).
2. In de batterij zelf, door interne weerstand en warmte.
3. Stand-byverbruik: elektronica, BMS en omvormer die altijd aan staan.

Fabrikanten geven meestal een round-trip-rendement op. In onze database doen 17 modellen dat, met waarden van 90%, 94,5% en 96%. Let op: die getallen zijn niet altijd op dezelfde manier gemeten. Het ene getal gaat alleen over de batterijmodule (DC), het andere over het hele systeem inclusief omvormer (AC).

Onafhankelijke metingen laten zien hoe groot de verschillen zijn. In de Stromspeicher-Inspektion 2026 van HTW Berlin, met 12 systemen van 10 fabrikanten, liep het batterijrendement uiteen van ongeveer 88% tot 97,1%. Het beste systeem in de 10-kW-klasse haalde een systeemscore van 97%, het slechtste 89,3% – met drieënhalf keer zoveel verlies ¹.

Stand-by telt zwaarder dan je denkt

Het stand-byverbruik varieerde in dezelfde test van 4 tot 64 watt ¹. Dat klinkt weinig, maar een batterij staat vaak uren stil – in de winter soms dagen achter elkaar. Als bovengrens:

Bij een all-in stroomprijs van rond de 26 cent per kWh ² scheelt dat in het ongunstigste geval ruim 130 euro per jaar – geld dat een batterij eerst moet terugverdienen. Vraag dus naar het stand-byverbruik, of zoek een onafhankelijke meting.

Vermogen: hoe snel laden en ontladen

Capaciteit (kWh) zegt hoeveel je kunt opslaan; vermogen (kW) zegt hoe snel. Een batterij van 10 kWh die maar 2 kW levert, dekt ’s avonds geen waterkoker plus inductiekookplaat tegelijk: het verschil komt gewoon van het net.

• Van de 22 batterijen in onze database met een opgegeven ontlaadvermogen ligt de mediaan op 3,5 kW, met uitschieters van 0,8 kW (stekkerbatterijen) tot 11,04 kW.
• Omgerekend levert de helft van die modellen per uur maximaal ongeveer de helft van zijn capaciteit.

Voor zelfverbruik van zonnestroom is een laag vermogen vaak geen probleem: het gaat om de basislast in de avond. Wil je met een dynamisch contract in een paar goedkope uren volladen, dan telt het laadvermogen wél. Zie ook onze gids over thuisbatterijen en een dynamisch contract.

Hoe groot moet je batterij zijn?

Een grotere batterij levert alleen iets op als hij ook echt vol- en leegloopt. Twee grenzen bepalen de zinvolle omvang:

1. Wat je overdag overhoudt. Zonder batterij verbruik je gemiddeld ongeveer 30% van je zonnestroom direct zelf ³; de rest gaat het net op. Op een grijze dag in december is dat overschot vaak nul.
2. Wat je ’s avonds en ’s nachts verbruikt. Meer opslaan dan je tot de volgende ochtend gebruikt, heeft voor zelfverbruik geen zin.

In onze database is de mediane capaciteit (bruikbaar, anders nominaal) 10 kWh: 9 modellen zitten op maximaal 5 kWh, 11 tussen 5 en 10 kWh, 11 tussen 10 en 15 kWh en 8 daarboven. Veel systemen zijn modulair: bij 25 modellen noemt de fabrikant een maximale uitbreiding, zodat je klein kunt beginnen.

Wat een batterij in jouw situatie oplevert na het einde van de salderingsregeling, reken je uit met onze rekenhulp terugverdientijd thuisbatterij. Daar kun je ook een model uit onze database kiezen, zodat de rekenhulp de bruikbare capaciteit en het rendement meteen invult.

Checklist bij het vergelijken

• Staat er bruikbaar of nominaal? Reken nominaal om met de DoD.
• Is het rendement voor de batterij (DC) of voor het hele systeem (AC)?
• Wat is het stand-byverbruik in watt?
• Past het laad- en ontlaadvermogen bij je avondverbruik en je contract?
• Kun je later uitbreiden, en tot hoeveel kWh?

Meer over de manier van aansluiten lees je in AC- of DC-gekoppelde thuisbatterij; over veroudering en garantie in levensduur van een thuisbatterij.