Split-airco, mobiele airco of monoblock: de verschillen uitgelegd

Wie een huis of slaapkamer wil koelen, kiest grofweg uit drie soorten airco: de split-airco (binnen- en buitendeel), de mobiele airco (op wieltjes, met afvoerslang) en de monoblock (vast aan de muur, zonder buitendeel). Ze verschillen niet alleen in prijs, maar vooral in rendement, geluid in de kamer en in wat je wettelijk zelf mag doen.

De drie typen in het kort

Split-airco

Bij een split-airco staat de compressor – het luidste en warmste onderdeel – buiten. Binnen hoor je alleen de ventilator. Omdat het apparaat traploos kan terugregelen (inverter), is het seizoensrendement hoog. Het Europese energielabel voor dit type loopt van A+++ tot D en vermeldt apart het rendement voor koelen (SEER) en verwarmen (SCOP) ^1,2. Voor de meeste mensen die meer dan een paar hete dagen per jaar willen overbruggen, of die de airco ook als bijverwarming willen gebruiken, is dit de logische keuze.

Nadelen: je hebt een installateur nodig, er moet een buitenunit aan de gevel of op de grond, en de aanschaf is duurder. Een multi-split koppelt meerdere binnendelen aan één buitendeel; handig als er aan de gevel maar voor één unit plek is.

Mobiele airco

Een mobiele airco zet je neer, steekt de stekker erin en hangt de slang uit het raam. Dat maakt hem geschikt voor huurders en voor een paar tropische nachten per jaar. Het label wordt bepaald op één meetpunt (EER) in plaats van over een seizoen, en de schaal is niet te vergelijken met die van split-airco’s ². Een ‘A’ op een mobiele airco zegt dus iets anders dan een ‘A’ op een split-toestel.

In de praktijk speelt nog iets: een model met één slang (single duct) blaast kamerlucht naar buiten. Die lucht moet worden aangevuld, en dat gebeurt met warme buitenlucht die via kieren en het half open raam binnenkomt. Tweeslangsmodellen (double duct) hebben daar minder last van. Omdat de compressor in de kamer staat, is een mobiele airco bovendien duidelijk hoorbaar – een punt om op te letten voor de slaapkamer.

Monoblock zonder buitendeel

Een monoblock hangt vast aan de binnenkant van een buitenmuur en zuigt via twee ronde gaten buitenlucht aan en af. Er is geen buitenunit, wat interessant is als de VvE of het omgevingsplan geen buitendeel toestaat. Omdat het koelcircuit in de fabriek is gevuld en gesloten, is er geen koelmiddelwerk nodig bij montage. Het energielabel valt in de categorie double duct ²; het rendement en het geluidsniveau liggen doorgaans tussen dat van een mobiele en een split-airco in.

Koelmiddel en de F-gassenregels

Split-airco’s werken vaak met het koelmiddel R32, een gefluoreerd broeikasgas. De Europese F-gassenverordening (EU) 2024/573 bouwt dat gebruik af: nieuwe single-split-systemen met minder dan 3 kg koelmiddel en een GWP van 750 of meer mogen sinds 1 januari 2025 niet meer op de markt komen, en voor lucht/lucht-split-systemen tot 12 kW geldt vanaf 1 januari 2029 een grens van GWP 150 ⁴. Vanaf 2035 mogen nieuwe lucht/lucht-split-systemen tot 12 kW helemaal geen F-gassen meer bevatten ⁴. Een airco die je nu koopt, mag je daarna gewoon blijven gebruiken; de regels gelden voor nieuwe apparaten die op de markt komen. Wie nu koopt, doet er goed aan te vragen welk koelmiddel erin zit – modellen met propaan (R290) zijn toekomstvaster.

Voor de verkoop geldt al jaren: een winkel mag een split-airco alleen aan een consument verkopen als de installatie door een F-gassengecertificeerd bedrijf gebeurt. De Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) houdt daar toezicht op ³.

Buitenunit: geluid en vergunning

Sinds 1 januari 2026 mag een buitenunit op de perceelgrens overdag (07.00–19.00 uur) maximaal 45 dB(A) en ‘s avonds en ‘s nachts maximaal 40 dB(A) produceren, op basis van het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) ⁵. Omdat de airco juist op warme avonden draait, is de nachtwaarde de lastigste. Vergunningvrij plaatsen kan in veel gevallen aan de achter- of zijgevel; aan de voorgevel gelden strengere hoogtebeperkingen ⁵. Regels verschillen per gemeente en bij monumenten, dus controleer altijd het Omgevingsloket.

Welke kies je?

• Een paar hete nachten per jaar, huurwoning: mobiele airco, bij voorkeur met twee slangen. Houd rekening met geluid in de kamer.
• Geen buitenunit mogelijk of toegestaan: monoblock.
• Regelmatig koelen, ook willen bijverwarmen, zo stil mogelijk: split-airco. Vraag de installateur om het labelblad met SEER, SCOP en de geluidsvermogens binnen en buiten.

Wil je weten hoe je labels vergelijkt of hoeveel vermogen je nodig hebt, lees dan ook onze gidsen over SEER/SCOP en over het kiezen van de juiste capaciteit. Overweeg je de airco vooral als verwarming, vergelijk dan ook met een lucht/water-warmtepomp in ons overzicht van warmtepompen.