Een airco laten installeren: regels voor installateur, geluid en vergunning in Nederland

Een mobiele airco zet je zelf neer. Voor een split-airco – binnendeel en buitendeel met koelleidingen ertussen – gelden in Nederland drie soorten regels: wie het koelcircuit mag aansluiten, hoeveel geluid de buitenunit mag maken en of je een vergunning of toestemming nodig hebt. Deze gids zet ze op een rij.

1. Wie mag een split-airco aansluiten?

Split-airco’s bevatten meestal een gefluoreerd koelmiddel (F-gas), vaak R32. De Europese F-gassenverordening – sinds 2024 Verordening (EU) 2024/573 – bepaalt dat werkzaamheden aan zo’n koelcircuit alleen door gecertificeerde personen en bedrijven mogen worden gedaan ¹. Voor de verkoop betekent dat: een winkel of webshop mag een split-airco die niet hermetisch gesloten is alleen aan een consument verkopen als de installatie door een F-gassengecertificeerd bedrijf gebeurt ². De Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) houdt toezicht en houdt een openbaar register bij van gecertificeerde bedrijven ².

Controleer daarom vooraf:

• Staat het installatiebedrijf in het ILT-register van F-gassengecertificeerde bedrijven?
• Krijg je een opleverdocument met de hoeveelheid en het type koelmiddel?
• Wordt het systeem na het aansluiten vacuüm getrokken en op lekdichtheid getest?

Quick-connect: ‘zelf installeren’ en de risico’s

Er zijn split-airco’s te koop met voorgevulde leidingen en snelkoppelingen (quick-connect). Ze worden soms aangeprezen als ‘doe-het-zelf’. Juridisch is het nog steeds een split-systeem dat niet hermetisch gesloten is, dus de verkoopregel hierboven geldt gewoon ^1,2. Los van de regels zijn er praktische risico’s:

• Lekkage. Een snelkoppeling die niet goed vastzit of een geknikte leiding laat koelmiddel ontsnappen. De airco koelt dan steeds slechter en het gas komt in de atmosfeer.
• Geen lektest. Zonder vacuüm trekken en druktest merk je een klein lek pas na weken.
• Brandbaarheid. R32 is licht ontvlambaar. Bij een lek in een kleine, slecht geventileerde ruimte is dat een extra reden om het werk aan een vakman over te laten.
• Garantie. Veel fabrikanten geven alleen garantie als een erkend installateur het systeem heeft aangesloten.
• Condenswater en elektra. Een verkeerd afgeschot condensafvoer lekt langs de gevel of in huis; grotere units horen op een eigen groep.

Twijfel je, dan zijn een mobiele airco of een monoblock (vast aan de muur, zonder buitendeel en zonder koelmiddelwerk bij montage) de alternatieven die je wél zelf mag plaatsen.

2. Koelmiddel: wat verandert er?

De F-gassenverordening beperkt stap voor stap de koelmiddelen in nieuwe apparaten ³:

Bron: Europese Commissie, DG Klimaat ³. R32 heeft een GWP van ongeveer 675 en valt dus vanaf 2029 onder het verbod voor nieuwe lucht/lucht-split-systemen tot 12 kW. Bestaande installaties mag je blijven gebruiken en onderhouden. Ter vergelijking: van de 996 lucht/water-warmtepompen met bekend koelmiddel in onze database gebruikt 82% al propaan (R290), een natuurlijk koelmiddel met een zeer lage GWP. Vraag bij een nieuwe airco dus naar het koelmiddel.

3. Geluid van de buitenunit

Sinds 1 januari 2026 gelden landelijke grenswaarden uit het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) voor het geluid van buitenunits van airco’s en warmtepompen ⁴:

• overdag (07.00–19.00 uur): maximaal 45 dB(A)
• ‘s avonds en ‘s nachts (19.00–07.00 uur): maximaal 40 dB(A)

Het geluid wordt gemeten op de perceelgrens; in sommige situaties bij een raam of deur van een woning of ander gebouw ⁴. Omdat een airco juist op warme avonden en nachten draait, is 40 dB(A) meestal de maatgevende waarde.

Let bij het kiezen op het geluidsvermogen van het buitendeel (op het energielabel en in de specificaties). Dat is geen geluidsniveau bij de buren: hoe hard het daar klinkt hangt af van de afstand en van weerkaatsing tegen muren. Een unit in een hoek tussen twee muren klinkt harder dan een unit vrij aan een gevel. Een goede installateur rekent dit vooraf door en kan een geluiddempende omkasting of een andere plek adviseren.

4. Vergunning en toestemming

Omgevingsvergunning. In veel gevallen kun je een buitenunit vergunningvrij plaatsen aan de achter- of zijgevel; de gemeente Land van Cuijk noemt bijvoorbeeld een maximale hoogte van 5 meter. Aan de voorgevel gelden strengere regels, zoals een maximale hoogte van 1 meter boven het maaiveld inclusief omkasting ⁴. Bij monumenten en in beschermd stadsgezicht is vaak wél een vergunning nodig. Regels verschillen per gemeente en per omgevingsplan; doe altijd de vergunningcheck in het Omgevingsloket.

VvE. Woon je in een appartement, dan komen de buitenunit en de doorvoeren meestal op gemeenschappelijke delen (gevel, dak, balkonrand). Dan heb je toestemming van de VvE nodig volgens het splitsingsreglement.

Huurwoning. Een buitenunit en gaten in de gevel zijn veranderingen aan de woning; vraag vooraf schriftelijk toestemming aan de verhuurder.

Checklist voor de offerte

1. Installateur staat in het ILT-register (F-gassengecertificeerd bedrijf).
2. Type en hoeveelheid koelmiddel staan in de offerte.
3. Plek van de buitenunit en de verwachte geluidsbelasting bij de buren zijn besproken.
4. Condensafvoer en elektrische aansluiting (eigen groep indien nodig) zijn inbegrepen.
5. Vacuüm trekken, druktest en opleverdocument zijn inbegrepen.

Welke airco past bij je ruimte? Lees onze gids over het kiezen van het juiste vermogen en over het verschil tussen split, mobiel en monoblock.