Begrippenlijst: alle vaktermen op VersusIndex uitgelegd

Op VersusIndex vergelijken we apparaten op hun specificaties. Veel van die specificaties komen uit Europese normen en officiële registers en hebben een precieze betekenis. In deze begrippenlijst staat elke term die je op onze product- en vergelijkingspagina’s tegenkomt, gegroepeerd per productcategorie. Bij de meeste velden op de site vind je ook een ⓘ met een korte uitleg; hier lees je wat meer achtergrond en waar je op moet letten.

Algemene begrippen

kW en kWh

Kilowatt (kW) is vermogen: hoe snel een apparaat energie opneemt of levert. Kilowattuur (kWh) is energie: een vermogen van 1 kW gedurende een uur. Je energierekening telt kWh; je huisaansluiting en zekeringen begrenzen kW.

Fasen

Een huisaansluiting is 1-fase (230 V) of 3-fase (3 × 230 V). Met drie fasen kun je meer vermogen tegelijk gebruiken, wat vooral uitmaakt voor laadpalen, grote warmtepompen en omvormers.

Geluidsvermogen

Het geluidsvermogen (in dB(A)) is de totale hoeveelheid geluid die een apparaat uitstraalt, gemeten volgens een norm. Het is het beste getal om apparaten eerlijk te vergelijken. Lager is stiller; 3 dB minder is een halvering van het geluidsvermogen.

Geluidsdruk

De geluidsdruk is wat je op een bepaalde plek hoort en hangt af van afstand en omgeving. Fabrikanten noemen soms geluidsdruk op 1, 3 of 5 meter; dat getal is altijd lager dan het geluidsvermogen en daarom niet direct vergelijkbaar.

IP-klasse

De IP-code geeft aan hoe goed een behuizing beschermd is tegen stof (eerste cijfer) en water (tweede cijfer). IP54 is spatwaterdicht, IP65 straalwaterdicht; voor een apparaat buiten zonder overkapping is minimaal IP54 gebruikelijk.

IK-klasse

De IK-code geeft de slagvastheid van een behuizing aan, van IK00 tot IK10. IK10 verdraagt een klap van 20 joule en is relevant voor laadpalen op plekken waar iets tegenaan kan rijden of stoten.

Koudemiddel

Het koudemiddel is de vloeistof in het gesloten circuit van een warmtepomp of airco die warmte opneemt en afgeeft. Veelvoorkomend zijn R290 (propaan), R32 en het oudere R410A. In onze warmtepompdatabase gebruikt de ruime meerderheid van de modellen R290.

GWP

Global Warming Potential: hoe sterk een koudemiddel bijdraagt aan opwarming als het ontsnapt, vergeleken met CO₂. R290 zit vrijwel op nul, R32 op enkele honderden en R410A boven de 2.000. De Europese F-gassenverordening bouwt koudemiddelen met een hoge GWP in kleine warmtepompen en airco’s stap voor stap af ¹. Voor de ISDE zijn split-warmtepompen met minder dan 3 kg vulling en een GWP van 750 of hoger in 2026 uitgesloten ².

Vulling koudemiddel

De hoeveelheid koudemiddel in kilogram. Samen met de GWP bepaalt die de klimaatimpact bij een lek, en bij brandbare koudemiddelen zoals R290 ook de plaatsingseisen.

Minimale bedrijfstemperatuur

De laagste omgevingstemperatuur waarbij een apparaat volgens de fabrikant nog werkt. Relevant voor laadpalen en batterijen die buiten of in een onverwarmde garage hangen.

Garantie

De productgarantie van de fabrikant in jaren. Let op de voorwaarden: soms geldt de volle termijn alleen na registratie of installatie door een erkende installateur. Bij zonnepanelen en batterijen bestaat daarnaast een prestatiegarantie (zie hieronder).

Warmtepompen

Type warmtepomp

Een lucht-waterwarmtepomp haalt warmte uit de buitenlucht en verwarmt het water van je cv-systeem. Een bodem-waterwarmtepomp haalt warmte uit de grond via een bron. Een hybride warmtepomp werkt samen met een cv-ketel die bijspringt op koude dagen.

Aanvoertemperatuur

De temperatuur van het water dat naar je vloerverwarming of radiatoren gaat. Normen rekenen met 35 °C (vloerverwarming, lage temperatuur) en 55 °C (radiatoren). Hoe lager de aanvoertemperatuur, hoe zuiniger de warmtepomp.

SCOP

De Seasonal Coefficient of Performance is het gemiddelde rendement over een heel stookseizoen, in een gemiddeld Europees klimaat. SCOP 5 betekent gemiddeld 5 kWh warmte per kWh stroom. We tonen de SCOP bij 35 °C en 55 °C; de mediaan in onze database is ongeveer 4,9 bij 35 °C en 3,7 bij 55 °C.

Seizoensrendement ηs

Het seizoensgebonden ruimteverwarmingsrendement ηs (in %) is de officiële maat achter het energielabel. Voor warmtepompen geldt ongeveer ηs = SCOP ÷ 2,5 × 100 − 3 ³. Waar een bron alleen ηs geeft, rekenen we de SCOP daarmee om; voor bodem- en waterwarmtepompen is die benadering iets te laag.

Energielabel

Het Europese energielabel voor ruimteverwarmers loopt van A+++ tot D en wordt bepaald door ηs ³. Er is een apart label bij 35 °C en bij 55 °C. De meeste moderne warmtepompen halen A+++ bij 35 °C; bij 55 °C zie je meer verschil.

COP

De Coefficient of Performance is het rendement op één meetpunt. A7/W35 betekent 7 °C buitenlucht en 35 °C watertemperatuur; A2/W35 en A-7/W35 laten zien hoe het rendement bij kouder weer daalt. Een COP is een momentopname bij vollast en dus niet hetzelfde als de SCOP.

Verwarmingsvermogen (A7/W35)

Het vermogen dat de warmtepomp levert bij 7 °C buiten en 35 °C water. Bij vorst levert een luchtwarmtepomp minder. Voor de juiste maat heb je een warmteverliesberekening van je huis nodig.

Nominaal vermogen (Prated)

Het ontwerpvermogen uit het energielabel bij 35 °C of 55 °C, bepaald bij de referentie-ontwerptemperatuur van −10 °C in het gemiddelde klimaat ³. Het is een betere maat voor de capaciteit op koude dagen dan het vermogen bij A7/W35.

Maximaal opgenomen vermogen

Het hoogste elektrische vermogen dat de warmtepomp uit het net haalt. Belangrijk om te weten of je huisaansluiting en groepenkast het aankunnen.

Maximale aanvoertemperatuur

De hoogste watertemperatuur die de warmtepomp zonder bijverwarming kan maken. Wil je radiatoren houden of veel warm tapwater maken, dan helpt een hoge maximale aanvoertemperatuur (60–75 °C), maar het rendement daalt dan wel.

Minimale buitentemperatuur

De laagste buitentemperatuur waarbij de warmtepomp nog warmte levert. Daaronder neemt een elektrisch element of de cv-ketel het over.

Vermogensregeling

Hoe de warmtepomp zijn vermogen aanpast. Een modulerende (inverter-)compressor draait langzamer als er weinig warmte nodig is; dat is zuiniger en stiller dan steeds aan- en uitschakelen.

SG Ready

Smart Grid Ready: een gestandaardiseerde aansluiting waarmee een energiemanagementsysteem, omvormer of batterij de warmtepomp kan aansturen, bijvoorbeeld extra verwarmen bij veel zonnestroom of goedkope uren. In onze database heeft vrijwel elke warmtepomp deze aansluiting.

ISDE-subsidie

De Investeringssubsidie duurzame energie en energiebesparing van RVO. Alleen warmtepompen op de meldcodelijst komen in aanmerking; het bedrag hangt af van type, vermogen en energielabel ⁴. Op elke productpagina rekenen we het bedrag uit met de regels van 2026 ². Meer uitleg staat in onze gids over warmtepompsubsidie.

Laadpalen

AC- en DC-laden

Thuis laad je met wisselstroom (AC): de lader in de auto zet die om naar gelijkstroom voor de accu. Snelladers leveren direct gelijkstroom (DC) en zijn veel krachtiger, maar ook veel duurder.

Maximaal laadvermogen

Het hoogste vermogen dat de laadpaal kan leveren: 3,7 of 7,4 kW op 1 fase, 11 of 22 kW op 3 fasen. Wat je echt laadt, hangt ook af van je huisaansluiting en van de boordlader van je auto; veel auto’s laden AC met maximaal 11 kW.

Stroom per fase

De maximale stroom in ampère per fase, meestal 16 of 32 A. Vermogen ≈ spanning × stroom × aantal fasen: 3 × 230 V × 16 A ≈ 11 kW.

Minimale laadstroom

De laagste stroom waarmee geladen kan worden; volgens de laadstandaard is dat 6 A. Op 1 fase is dat ongeveer 1,4 kW, op 3 fasen ongeveer 4,1 kW. Dat bepaalt hoe klein je zonne-overschot mag zijn.

Type 2-aansluiting

De Europese standaardstekker voor AC-laden. Een laadpaal heeft een vaste kabel of een contactdoos waar je je eigen kabel in steekt; de kabellengte staat apart vermeld.

1↔3-fase schakelen

De laadpaal wisselt tijdens het laden tussen 1 en 3 fasen. Zo kan hij bij weinig zonne-overschot op 1 fase blijven laden (vanaf ongeveer 1,4 kW) en bij veel zon opschalen naar 3 fasen.

Load balancing

Dynamische load balancing past het laadvermogen automatisch aan het overige stroomverbruik in huis aan, zodat de hoofdzekering niet doorslaat. Meestal is daarvoor een extra meter of een koppeling met de slimme meter nodig.

P1-poort

De datapoort van de Nederlandse slimme meter. Een laadpaal die direct op de P1-poort kan, meet zelf het verbruik van het hele huis en heeft voor load balancing geen extra meter nodig.

Laden op zonne-overschot

De laadpaal laadt alleen of vooral met stroom die je zonnepanelen op dat moment over hebben. Vaak is daarvoor een meter of een koppeling met de omvormer of een energiemanagementsysteem nodig.

OCPP

Het Open Charge Point Protocol is de open standaard waarmee een laadpaal met een beheerplatform communiceert ⁵. Daardoor ben je niet vast aan één app of laadpasaanbieder. Versie 1.6J is gangbaar, 2.0.1 is nieuwer.

OCA-certificering

De Open Charge Alliance test en certificeert of een laadpaal OCPP correct ondersteunt ⁵. Een gecertificeerde paal geeft minder kans op problemen bij het wisselen van beheerplatform.

ISO 15118 en Plug & Charge

Een standaard voor communicatie tussen auto en laadpaal. Hij maakt Plug & Charge mogelijk (laden en afrekenen zonder pas of app) en is nodig voor bidirectioneel laden.

Bidirectioneel laden (V2H/V2G)

Een bidirectionele laadpaal kan stroom uit de autoaccu terugleveren aan je huis (vehicle-to-home) of aan het net (vehicle-to-grid). Zowel de laadpaal als de auto moeten dit ondersteunen.

MID-meter

Een kWh-meter die is goedgekeurd volgens de Europese meetinstrumentenrichtlijn (MID) ⁶. Nodig als de geladen stroom officieel moet tellen, bijvoorbeeld voor een vergoeding door je werkgever of om ERE’s te laten inboeken.

ERE

Een Emissiereductie-eenheid: een verhandelbaar certificaat voor hernieuwbare energie in vervoer. Sinds 2026 kan ook stroom die thuis in een elektrische auto is geladen via een inboekdienstverlener worden ingeboekt, mits het laadpunt een MID-gecertificeerde meter heeft ⁷. Zie onze uitleg over ERE’s en je laadpaal.

Eichrecht

Het Duitse ijk- en meetrecht. Een Eichrecht-conforme laadpaal mag in Duitsland worden gebruikt om geladen stroom aan anderen af te rekenen. In Nederland is dit geen eis.

Aardlekbeveiliging en 6 mA DC-detectie

Een laadpaal moet beschermd zijn tegen lekstromen, ook gelijkstroomlekken uit de auto. Heeft de laadpaal zelf 6 mA DC-detectie, dan volstaat meestal een aardlekschakelaar type A; anders is het duurdere type B nodig. De installateur beslist op basis van de installatievoorschriften.

RFID

Een paslezer waarmee je laden start met een laadpas. Handig om onbevoegd gebruik te voorkomen of om laadsessies per pas te registreren.

4G/LTE, wifi en ethernet

Manieren waarop de laadpaal met internet verbonden is voor app, updates en OCPP. Een vaste kabel (ethernet) is het betrouwbaarst; 4G is handig als wifi niet tot de oprit reikt.

Stand-by verbruik

Het stroomverbruik als de laadpaal niet laadt, in watt. Een paal die 5 W verbruikt kost over een jaar ruim 40 kWh.

OZEV

Het Britse Office for Zero Emission Vehicles houdt een lijst bij van laadpalen die voor Britse subsidies in aanmerking komen. In Nederland heeft deze vermelding geen betekenis, maar hij laat zien dat een model aan de Britse eisen voor slim laden voldoet.

Thuisbatterijen

Bruikbare capaciteit

De hoeveelheid energie in kWh die je echt uit de batterij kunt halen. Dit is het getal om batterijen op te vergelijken.

Nominale capaciteit

De totale capaciteit van de cellen volgens de fabrikant. Een deel wordt niet gebruikt om de cellen te sparen, dus het bruikbare deel is meestal wat lager. Als een fabrikant geen bruikbare capaciteit noemt, tonen we de nominale.

Kleinste configuratie en uitbreidbaarheid

Modulaire batterijen bestaan uit losse modules. De kleinste configuratie is de minimale opstelling; “uitbreidbaar tot” is de grootste capaciteit die je later kunt bereiken door modules toe te voegen.

Laad- en ontlaadvermogen

Hoeveel vermogen de batterij continu kan opnemen of afgeven, in kW. Een batterij van 10 kWh met 2,5 kW ontlaadvermogen kan je avondpiek met oven en waterkoker niet volledig dekken.

Piekvermogen

Het vermogen dat de batterij kort (seconden tot minuten) kan leveren, bijvoorbeeld om een apparaat met een hoge aanloopstroom op te vangen.

Round-trip rendement

Hoeveel van de opgeslagen energie je terugkrijgt na laden en ontladen. Bij 90% komt van elke 10 kWh die erin gaat 9 kWh terug; de rest gaat verloren als warmte.

Ontlaaddiepte (DoD)

Depth of Discharge: welk deel van de nominale capaciteit gebruikt mag worden. Bij een DoD van 90% en 10 kWh nominaal is 9 kWh bruikbaar.

Celchemie (LFP)

Het type lithiumcellen. Vrijwel alle thuisbatterijen in onze database gebruiken lithium-ijzerfosfaat (LFP): minder energie per kilo dan andere lithiumtypen, maar veiliger, zonder kobalt en met veel laadcycli.

AC- en DC-koppeling

Een AC-gekoppelde batterij heeft een eigen omvormer en werkt naast elke bestaande zonnepaneelinstallatie. Een DC-gekoppelde batterij hangt aan een hybride omvormer; dat is iets efficiënter, maar je zit vast aan het merk van de omvormer.

Noodstroom

Bij een stroomstoring kan de batterij (een deel van) het huis blijven voeden. Vaak is daarvoor een extra schakelkast nodig, en niet alle groepen worden dan gevoed.

Off-grid

De batterij kan samen met zonnepanelen een installatie volledig los van het net laten werken. Voor een gewone woning met netaansluiting is dit zelden nodig.

Stekkerbatterij

Een batterij die je met een gewone stekker in het stopcontact steekt, vaak tot ongeveer 800 W. Goedkoper en zonder installateur te plaatsen, maar met beperkt vermogen.

Dynamisch tarief

De batterij laadt automatisch als stroom goedkoop is en ontlaadt als hij duur is, op basis van de uurprijzen van een dynamisch energiecontract. Houd er rekening mee dat je over stroom die je van het net haalt energiebelasting betaalt.

Cycli en doorvoergarantie

Een cyclus is één keer volledig laden en ontladen. Fabrikanten garanderen een aantal cycli of een totale doorvoer in MWh; wat het eerst bereikt is, beëindigt vaak de prestatiegarantie, ook als het aantal jaren nog niet om is.

Airco’s

Split, monoblock en mobiel

Een split-airco heeft een binnen- en een buitendeel, verbonden met koudemiddelleidingen. Een monoblock heeft alles in één behuizing aan de binnenkant van de gevel. Een mobiele airco blaast warme lucht via een slang naar buiten en is het minst efficiënt.

Koel- en verwarmingsvermogen

Het nominale vermogen in kW waarmee de airco koelt of verwarmt. Te klein koelt niet voldoende; te groot slaat vaak aan en uit en is minder zuinig.

SEER

De Seasonal Energy Efficiency Ratio is het seizoensrendement bij koelen: hoeveel kWh koeling per kWh stroom over een gemiddeld koelseizoen ⁸. Hoger is zuiniger.

SCOP bij airco’s

Het seizoensrendement bij verwarmen, in het gemiddelde Europese klimaat ⁸. Het werkt hetzelfde als de SCOP van een warmtepomp, maar is gemeten voor luchtverwarming en daarom niet direct vergelijkbaar met een lucht-waterwarmtepomp.

Energielabel koelen en verwarmen

Airco’s hebben een apart energielabel voor koelen en voor verwarmen, van A+++ tot D, gebaseerd op SEER en SCOP ⁸.

Geluidsdruk binnen

De geluidsdruk van het binnendeel in de stilste stand, gemeten op korte afstand. Belangrijk voor een slaapkamer; waarden rond 20 dB(A) zijn heel stil.

Maximale leidinglengte

De langste afstand tussen binnen- en buitendeel die de fabrikant toestaat. Bepaalt hoe vrij je bent in de plaats van het buitendeel.

Verwarmt tot buitentemperatuur

De laagste buitentemperatuur waarbij de airco nog verwarmt. Wil je er het hele stookseizoen mee verwarmen, kies dan een model dat tot −15 °C of lager werkt.

Zonnepanelen

Wattpiek (Wp)

Het vermogen van een paneel onder standaard testomstandigheden (STC): 1.000 W/m² zonlicht en 25 °C celtemperatuur. Hoeveel kWh een paneel per jaar oplevert, hangt daarnaast af van oriëntatie, hellingshoek, schaduw en temperatuur.

Rendement

Welk deel van het zonlicht dat op het paneel valt wordt omgezet in stroom. Een hoger rendement betekent meer vermogen per vierkante meter, handig bij een klein dak. We berekenen het uit piekvermogen en afmetingen als de bron het niet noemt.

Celtype

De technologie van de zonnecellen: monokristallijn (met varianten als PERC, TOPCon en heterojunctie), polykristallijn of dunne film zoals CdTe en CIGS. Nieuwere monokristallijne cellen hebben meestal een hoger rendement en een betere temperatuurcoëfficiënt.

Bifacial

Dubbelzijdige panelen vangen ook licht op aan de achterkant. Dat levert vooral extra op bij een lichte ondergrond of een opstelling met ruimte eronder, zoals op een plat dak of veld; op een schuin dak is de winst klein.

Full black

Een paneel met zwarte cellen, zwarte achterkant en zwart frame. Puur uiterlijk; het rendement is vaak iets lager doordat het paneel warmer wordt.

Temperatuurcoëfficiënt Pmax

Hoeveel procent vermogen het paneel verliest per graad boven 25 °C celtemperatuur. Bij −0,30 %/°C levert een paneel dat 55 °C warm is ongeveer 9% minder dan bij STC. Dichter bij nul is beter.

NOCT

Nominal Operating Cell Temperature: de celtemperatuur bij 800 W/m² zonlicht, 20 °C buitentemperatuur en een lichte wind. Een lagere NOCT betekent dat het paneel in de praktijk koeler blijft en dus iets meer levert.

PTC-vermogen

Een vermogen gemeten onder realistischer omstandigheden dan STC (1.000 W/m², 20 °C buiten, lichte wind), gebruikt in de Californische CEC-lijst. Het ligt lager dan het wattpiekvermogen.

Degradatie

Het vermogensverlies door veroudering. Het eerste jaar is dat meestal het grootst (vaak 1 à 2%); daarna gaat het langzamer, doorgaans enkele tienden van een procent per jaar. De fabrikant legt beide vast in de vermogensgarantie.

Vermogensgarantie

De fabrikant garandeert dat het paneel na een aantal jaren nog een bepaald percentage van zijn oorspronkelijke vermogen levert, bijvoorbeeld 87% na 30 jaar. Dit staat los van de productgarantie op materiaal- en fabricagefouten.

Voc, Isc, Vmp en Imp

De elektrische kenmerken van een paneel: open klemspanning (Voc), kortsluitstroom (Isc) en spanning en stroom bij maximaal vermogen (Vmp, Imp). De installateur gebruikt ze om panelen in strings te combineren die bij de omvormer passen.

Maximale systeemspanning

De hoogste spanning waarvoor het paneel in een string geschikt is, meestal 1.000 of 1.500 V. Bepaalt samen met de Voc hoeveel panelen er maximaal in serie mogen.

Sneeuwbelasting

De mechanische belasting in pascal die het paneel aan de voorkant verdraagt. 5.400 Pa is een gangbare waarde voor zware sneeuw; in Nederland volstaat meestal minder.

Brandklasse

De classificatie van het brandgedrag van het paneel volgens een Europese of Amerikaanse norm. Relevant voor daken met bijzondere brandeisen.

Omvormers

AC-vermogen

Het maximale wisselstroomvermogen dat de omvormer aan je huis en het net levert. Controleer of het aantal fasen van de omvormer past bij je huisaansluiting.

Maximaal paneelvermogen

Hoeveel paneelvermogen (kWp) je maximaal op de omvormer mag aansluiten. Dat is vaak meer dan het AC-vermogen, omdat panelen zelden hun volle wattpiek halen; in onze database is de mediaan 1,5 keer het AC-vermogen.

MPPT

Een Maximum Power Point Tracker zoekt steeds het werkpunt waarop de aangesloten panelen het meeste leveren. Met meerdere MPPT’s kun je dakvlakken met een andere richting of schaduw apart aansluiten zonder dat ze elkaar omlaag trekken.

Strings per MPPT

Hoeveel strings (reeksen panelen in serie) je parallel op één MPPT mag aansluiten. Parallelle strings moeten dezelfde richting en hetzelfde aantal panelen hebben.

MPPT-spanningsbereik

Het spanningsbereik waarin de MPPT optimaal werkt. De spanning van je string moet daarbinnen blijven, ook op koude en warme dagen.

Maximale ingangsstroom per MPPT

De hoogste stroom die één MPPT aankan. Moderne panelen met grote cellen leveren veel stroom; past die niet, dan verliest de omvormer een deel van de opbrengst.

Europees rendement

Een gewogen gemiddelde van het rendement bij verschillende belastingen, afgestemd op het Midden-Europese zonklimaat. Het zegt meer over de praktijk dan het maximale rendement; in onze database ligt het tussen ongeveer 96,4 en 98,2%.

Maximaal rendement

Het hoogste rendement dat de omvormer op zijn beste werkpunt haalt. Klinkt mooi, maar de omvormer draait meestal op deellast.

Hybride omvormer

Een omvormer waarop je direct een thuisbatterij kunt aansluiten (DC-gekoppeld). Plan je later een batterij, dan kan een hybride omvormer nu een tweede omvormer later besparen; controleer wel welke batterijmerken hij ondersteunt.

Micro-omvormer

Een kleine omvormer per paneel (of per twee à vier panelen). Elk paneel werkt dan zelfstandig, wat helpt bij schaduw en ingewikkelde daken; wel zit er meer elektronica op het dak.

Noodstroomfunctie omvormer

Sommige (hybride) omvormers kunnen bij een netstoring een noodstroomuitgang voeden, meestal alleen met een batterij en soms via een aparte uitgang of schakelkast.

Geluid omvormer

Omvormers met een ventilator maken een zoemend of blazend geluid. Hang een omvormer met een hoog geluidsniveau liever niet in een woon- of slaapkamer.